Ana Sayfa Arama Galeri Video Yazarlar
Üyelik
Üye Girişi
Yayın/Gazete
Yayınlar
Kategoriler
Servisler
Nöbetçi Eczaneler Sayfası Nöbetçi Eczaneler Hava Durumu Namaz Vakitleri Gazeteler Puan Durumu
Sosyal Medya

Orta Doğu’da bitmeyen saldırılar ve değişen emperyalist denge

Bu yazı, Körfez Savaşı’ndan Afganistan ve Irak işgaline, Suriye’deki gelişmelerden

Bu yazı, Körfez Savaşı’ndan Afganistan ve Irak işgaline, Suriye’deki gelişmelerden Gazze’de yaşanan katliamlara kadar Orta Doğu’nun yakın tarihine ışık tutuyor ve Batı’nın bölgedeki politikalarını, emperyalist müdahalelerin sonuçlarını ve değişen güç dengelerini ele alıyor.

2 Ağustos 1990’da Irak’ın Kuveyt’i işgal etmesiyle başlayan 1. Körfez Savaşı’nda, ABD’nin Birleşik Krallık, Fransa, Suudi Arabistan, Suriye, Mısır’ın da aralarında bulunduğu 40’ı aşkın ülke ile birlikte Irak’a karşı askerî harekâtı (17 Ocak 1991-28 Şubat 1991) yapılmış ve bu harekâtın sonucunda on binlerce kişi ölmüş veya yaralanmış ya da esir alınmıştır.

11 Eylül 2001 tarihinde New York’ta İkiz Kulelere uçaklarla yapılan saldırılar ve Washington’da da Pentagon’a yapılan uçaklı saldırı vesilesiyle 7 Ekim 2001’de ABD Afganistan’ı işgal etmiştir. New York ve Washington’da gerçekleştirilen uçaklı intihar saldırılarının sorumlusu olarak El-Kaide ve lideri Usame bin Ladin’i göstermiş olan ABD, “Kalıcı Özgürlük Operasyonu” adı altında 7 Ekim 2001’de askerî müdahale/işgal başlatmıştır. İşgalin ilk aşaması; 7 Ekim 2001 – 28 Aralık 2014, ikinci aşaması da 1 Ocak 2015 – 30 Ağustos 2021’dir. Enkaz alanı hâline getirmiş oldukları Afganistan’ı Taliban’a bırakarak ayrılmak zorunda kalan ABD ve müttefiki olan diğer emperyalist ülkeler, malum 30 Ağustos 2021’de kaçarcasına bu ülkeyi terk etmişlerdir.

ABD’nin Irak’ı işgali veya İkinci Körfez Savaşı, 20 Mart 2003 tarihinde “Irak’a Özgürlük Operasyonu” adı altında başlamıştır. İşgalin nedenleri ve gerekçeleri ise,

ABD Başkanı George W. Bush yönetimi, Irak’ın kitle imha silahları (kimyasal ve biyolojik silah) üretmeye ve sahip olmaya devam ettiğini öne sürmüş, ancak işgal sonrasında yapılan aramalarda bu silahların olmadığı anlaşılmıştır.

11 Eylül 2001 saldırılarının ardından Saddam Hüseyin rejiminin El Kaide dâhil terör gruplarına destek verdiği iddia edilmiş ve Saddam rejimini devirmek ve bölgede ABD hegemonyasını güçlendirmek temel amaç olarak belirlenmiştir.

17 Mart 2003’te Bush, Saddam Hüseyin’e ülkeyi terk etmesi için 48 saatlik ültimatom vermiş; reddedilmesi üzerine 20 Mart 2003 sabahı koalisyon güçleri Kuveyt sınırını geçerek Irak’a girmiştir. Bu işgalde ağırlıklı olarak ABD ve Birleşik Krallık askerleri yer almıştır. Kuzeyde ise Peşmerge güçleri koalisyona destek vermiştir. Mayıs 2003’ün başında Irak ordusu yenilmiş ve Baas rejimi yıkılmıştır. Saddam Hüseyin Aralık 2003’te yakalanmış ve 30 Aralık 2006’da idam edilmiştir. Askerî safhanın ardından ülkede uzun süreli bir iç savaş ve mezhep çatışmaları yaşanmıştır. Aralık 2011’de ABD güçleri Irak’tan çekilirken, ABD Dışişleri Bakanı John Kerry savaşın vahim bir hata olduğunu söylemiştir.

2011 yılında iç savaşın başladığı Suriye’de halk, karışıklıktan yararlanarak ortaya çıkan emperyal destekli terör örgütlerinin baskısı altında çok zor günler geçirmiştir. Ardından uluslararası koalisyon güçleri DEAŞ terörüyle mücadele kapsamında ülkeye konuşlanmıştır. Bu süreçte Suriye’de Amerikan askerî varlığı, kendini iyiden iyiye hissettirmeye başlamıştır.

ABD’nin ülkedeki askerî varlığı da; 2014 yılında terör örgütü DEAŞ’ın Suriye’de güç kazanmasının ardından ABD öncülüğündeki koalisyon güçleri, bölgede askerî operasyonlara başlamıştır. Hava saldırılarıyla paralel olarak bölgesel güçler, Suriye’nin çeşitli yerlerinde askerî üsler kurmuştur. ABD askeri Suriye’de ilk kez 27 Aralık 2015 tarihinde Ayn El Arab’a konuşlanmıştır. Yaklaşık 200 asker, danışman sıfatıyla kente gönderilmiştir. Daha sonra askerî üsler artmış ve sayı 15’e çıkmıştı. Haseke’de de ABD’nin radar üssü yer alıyordu. Amerikan ordusu bu noktalardan hem hava operasyonları düzenliyor, hem de terör örgütü YPG’ye eğitim ve destek veriyordu.

Suriye, Aralık 2024’te 61 yıllık Baas rejiminin devrilmesinin ardından bir geçiş dönemi ve yeniden yapılanma sürecinden geçmektedir. Suriye, uluslararası alanda ve bölge ülkeleriyle diplomatik temaslarını yoğunlaştırmıştır. Türkiye ile üst düzey görüşmeler devam etmektedir. Ayrıca ABD kısıtlamaları kaldırmış, Japonya yaptırımlarda gevşemeye gitmiş ve Avrupa Birliği Suriye ile ortaklığını geliştirmek için adımlar atmıştır. Halep ve Şam gibi büyük şehirlerde normalleşme süreci devam ederken, İsrail’in ülkedeki askerî ihlalleri devam etmektedir. Ülkede altyapı, eğitim ve restorasyon çalışmaları devam etmektedir. Bazı uluslararası uçuş seferleri (mesela Münih-Şam uçuşları) yeniden başlamıştır. Bununla birlikte akaryakıt ve ekonomik sıkıntılara bağlı yerel protestolar da yaşanabilmektedir.

Bölgede önemli gelişmeler olurken, Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack, Bahreyn’in başkenti Manama’da düzenlenen Uluslararası Stratejik Çalışmalar Enstitüsü Forumu’nda yaptığı konuşmada, “Osmanlı İmparatorluğu’nun yıkılmasından bu yana Batı’nın yaptığı her şey bir hataydı” diyerek, “topluluklara, bayraklara, dinlere yönelik sömürgeci tutum hiçbir zaman işe yaramadı, tüm bu modeller çöktü” şeklindeki beyanıyla aslında itirafta bulunurken, olası bir taktik değişikliğinin de haberini vermekteydi.

İsrail, 2005-2006 yıllarında Gazze Şeridi’ni çeşitli yoğunluk düzeylerinde olmak üzere abluka altına almıştı. Hamas’ın 2007’de yönetimi devralmasından sonra da İsrail Gazze Şeridi’ndeki hareket kısıtlamalarını önemli seviyede artırmıştı. Gazze’ye girip çıkan mal ve insan hareketine de tam bir abluka uygulayan İsrail, 7 Ekim 2023’ten bu yana Gazze’yi havadan, karadan ve denizden gece gündüz aralıksız olarak bombalamakta, aslında bir terör devleti olan İsrail bütün dünyanın gözleri önünde Gazze’de sürekli olarak katliam yapmakta ve tam bir soykırım uygulamaktadır.

Batı Şeria’da da işgal ve katliamlarına devam eden İsrail zaman zaman İran, Lübnan ve Yemen’i de bombalamakta ve Suriye’de yayılmacı tutumu devam etmektedir. Gazze’de katliamlar aralıksız şekilde devam ederken, orada görev yapan Filistinli bir doktor, “sağlık kurumlarına yönelik saldırılarda yaşanan işkenceler yüzünden hâlâ topallayan cerrahlar olduğunu” ifade etmiş ve Gazze’deki katliamlar için “son yüzyılın en büyük soykırımı” demiştir.

Ancak gerek İsrail’de gerekse ABD’deki seçim sonuçlarının Orta Doğu’da etkili olacağı da unutulmamalıdır, vesselâm.

Selâm ve dua ile saygılar sunuyorum.

Dr. Mehmet Kazım Kara | Kasım 2026